Last Updated:Mar 15, 2026 6:09 PM ISTਗਰਮੀ ਵਧਦੇ ਹੀ ਸੱਪ ਆਪਣੇ ਬਿਲਾਂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਆਉਣ ਲੱਗਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਘਰਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਇਕ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਗਲਤੀ ਵੀ ਵੱਡੇ ਖਤਰੇ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਮਾਹਿਰ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜੇ ਸੱਪ ਕੱਟ ਲਵੇ ਤਾਂ ਪਹਿਲੇ 1–2 ਘੰਟੇ ਜਾਨ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਅਹਿਮ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।+
ਗਰਮੀਆਂ ‘ਚ ਸੱਪ ਦਿਖੇ ਤਾਂ ਕੀ ਕਰੀਏ ? ਕੱਟਣ ‘ਤੇ ਕੀ ਇਲਾਜ ?ਗਰਮੀ ਵਿੱਚ ਕਿਉਂ ਵੱਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਸੱਪਾਂ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾਗਰਮੀ ਦਾ ਮੌਸਮ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਨਾਲ ਹੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਖਤਰਾ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਡਰ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਹੈ ਸੱਪਾਂ ਦਾ। ਸੱਪ ਦਾ ਨਾਮ ਸੁਣਦੇ ਹੀ ਅਕਸਰ ਹਿੰਮਤੀ ਲੋਕ ਵੀ ਘਬਰਾ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਜਿਵੇਂ ਤਾਪਮਾਨ ਵਧਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਸੱਪ ਆਪਣੇ ਬਿਲਾਂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਣ ਲੱਗਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਬਾਗਾਂ, ਖੇਤਾਂ ਜਾਂ ਘਰਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਗਰਮੀ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸੱਪਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਵੀ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਜਦੋਂ ਗਰਮੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਸੱਪ ਠੰਡੀ ਜਗ੍ਹਾ ਦੀ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਬਿਲ ਛੱਡ ਕੇ ਖੁੱਲ੍ਹੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਵੱਲ ਆਉਣ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਜੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅਚਾਨਕ ਸਾਹਮਣਾ ਹੋ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਕੱਟਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਖਾਸ ਸਾਵਧਾਨੀਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸੱਪ ਜੰਗਲਾਂ ਜਾਂ ਝਾੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਖਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਖੇਤਾਂ, ਖਲਿਹਾਣਾਂ ਅਤੇ ਝਾੜੀਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਜਾਉਂਦੇ ਸਮੇਂ ਸਾਵਧਾਨ ਰਹਿਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਕਈ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਸਵੇਰੇ ਜਾਂ ਰਾਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ੌਚ ਲਈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਅਜਿਹੇ ਵੇਲੇ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਸੱਪ ਨਾਲ ਟੱਕਰ ਹੋਣ ਦਾ ਖਤਰਾ ਵੱਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਸੁਥਰਾ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।ਘਰ ਵਿੱਚ ਸੱਪ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਬਚੀਏਸ਼ਹਿਰੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕਈ ਵਾਰ ਸੱਪ ਨਿਕਾਸੀ ਨਲੀਆਂ ਦੇ ਰਾਹੀਂ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਨਲੀਆਂ ‘ਤੇ ਜਾਲੀ ਲਗਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਘਰ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਝਾੜੀਆਂ ਜਾਂ ਗੰਦਗੀ ਇਕੱਠੀ ਨਹੀਂ ਹੋਣ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ।ਜੇਕਰ ਕਦੇ ਸੱਪ ਨਜ਼ਰ ਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਉਸ ਨਾਲ ਛੇੜਛਾੜ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਤੁਰੰਤ ਵਨ ਵਿਭਾਗ ਜਾਂ ਸੰਬੰਧਿਤ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸੂਚਿਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਅਕਸਰ ਲੋਕ ਖੁਦ ਸੱਪ ਫੜਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਕੱਟ ਲਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਬਹੁਤ ਖਤਰਨਾਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।ਸੱਪ ਕੱਟ ਲਵੇ ਤਾਂ ਤੁਰੰਤ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈਸੱਪ ਕੱਟਣ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਘਬਰਾਉਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਸੱਪਾਂ ਦੀਆਂ ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਹਰ ਸੱਪ ਜ਼ਹਿਰੀਲਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਜੇ ਸੱਪ ਕੱਟ ਲਵੇ ਤਾਂ ਮਰੀਜ਼ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਰੱਖਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਦੇਰ ਕੀਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਨੇੜਲੇ ਸਿਹਤ ਕੇਂਦਰ ਜਾਂ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਲੈ ਜਾਇਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।ਡਾਕਟਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸੱਪ ਦੇ ਕੱਟਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਝਾੜ-ਫੂਕ ਜਾਂ ਟੋਣੇ-ਟੋਟਕਿਆਂ ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਪੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਅਕਸਰ ਲੋਕ ਅਜਿਹੀਆਂ ਗਲਤ ਧਾਰਣਾਵਾਂ ਕਾਰਨ ਕੀਮਤੀ ਸਮਾਂ ਗੁਆ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮਰੀਜ਼ ਦੀ ਜਾਨ ਨੂੰ ਖਤਰਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।ਐਂਟੀ-ਵੇਨਮ ਇੰਜੈਕਸ਼ਨ ਬਚਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਾਨਇਲਾਜ ਲਈ ਐਂਟੀ-ਵੇਨਮ ਇੰਜੈਕਸ਼ਨ ਲਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸੱਪ ਦੇ ਜ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਨੇੜਲੇ ਸਿਹਤ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਇਹ ਇੰਜੈਕਸ਼ਨ ਉਪਲਬਧ ਨਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਤੁਰੰਤ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹਸਪਤਾਲ ਪਹੁੰਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।ਡਾਕਟਰ ਅਰਵਿੰਦ ਸ਼ੁਕਲਾ ਮੁਤਾਬਕ ਸੱਪ ਦੇ ਕੱਟਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜੇ ਮਰੀਜ਼ 1 ਤੋਂ 2 ਘੰਟਿਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇਲਾਜ ਲਈ ਹਸਪਤਾਲ ਪਹੁੰਚ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਬਚਾਉ ਦੇ ਚਾਂਸ ਕਾਫ਼ੀ ਵੱਧ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਜੇ ਇਲਾਜ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ ਹੋ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਜ਼ਹਿਰ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਫੈਲ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਹਾਲਾਤ ਗੰਭੀਰ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।ਇਸ ਲਈ ਗਰਮੀ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਸਾਵਧਾਨੀ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਹੈ। ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਸਫਾਈ ਰੱਖਣਾ, ਸੱਪ ਦਿਖਣ ‘ਤੇ ਦੂਰੀ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣਾ ਅਤੇ ਕੱਟਣ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਤੁਰੰਤ ਡਾਕਟਰੀ ਇਲਾਜ ਲੈਣਾ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਦਮ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।Read More
