ਈਰਾਨ–ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਤਣਾਅ ਦਾ ਅਸਰ ਗਲੋਬਲ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ‘ਤੇ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਭਾਰਤ ‘ਚ ਵੀ ਮਹਿੰਗਾਈ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੇਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮੱਧ-ਪੂਰਬ ‘ਚ ਅਸਥਿਰਤਾ ਕਾਰਨ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਅਤੇ ਆਯਾਤ ਖਰਚ ਵਧਣ ਨਾਲ ਕਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਵਸਤੂਆਂ ਮਹਿੰਗੀਆਂ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਕਿਉਂ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਸਰ?
ਮੱਧ-ਪੂਰਬ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਵੱਡਾ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਸਪਲਾਇਰ ਹੈ। ਜੇ Iran ਅਤੇ Israel ਵਿਚ ਤਣਾਅ ਵਧਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਮੁੰਦਰੀ ਰਸਤੇ (ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡੰਘਾ) ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਆਪਣੀ ਲੋੜ ਦਾ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਕੱਚਾ ਤੇਲ ਬਾਹਰੋਂ ਮੰਗਵਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਭਾਅ ਵਧਣ ਦਾ ਅਸਰ ਸਿੱਧਾ ਇਥੇ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਕਿਹੜੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੇ ਰੇਟ ਵਧੇ?
1️⃣ Cooking Oil (ਖਾਣ ਵਾਲਾ ਤੇਲ)
ਪਾਮ ਆਇਲ ਅਤੇ ਸਨਫਲਾਵਰ ਆਇਲ ਦੇ ਆਯਾਤ ਮਹਿੰਗੇ ਹੋਏ। ਟਰਾਂਸਪੋਰਟ ਅਤੇ ਸ਼ਿਪਿੰਗ ਖਰਚ ਵਧਣ ਨਾਲ ਰਿਟੇਲ ਕੀਮਤਾਂ ਚੜ੍ਹੀਆਂ।
2️⃣ ਪੈਟਰੋਲ ਅਤੇ ਡੀਜ਼ਲ
ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੇ ਭਾਅ ਵਧਣ ਨਾਲ ਇੰਧਨ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ‘ਚ ਵਾਧੇ ਦਾ ਦਬਾਅ। ਇਸ ਨਾਲ ਟਰਾਂਸਪੋਰਟ ਖਰਚ ਵਧਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਦੀ ਕੀਮਤ ‘ਚ ਜੁੜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
3️⃣ LPG ਅਤੇ CNG
ਗੈਸ ਦੀਆਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕੀਮਤਾਂ ‘ਚ ਉਤਾਰ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਨਾਲ ਘਰੇਲੂ ਬਜਟ ‘ਤੇ ਅਸਰ।
4️⃣ ਖਾਦ ਪਦਾਰਥ
ਆਯਾਤੀ ਖਾਦਾਂ (ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਤੇਲ-ਆਧਾਰਿਤ ਉਤਪਾਦ) ਮਹਿੰਗੇ। ਟਰਾਂਸਪੋਰਟ ਖਰਚ ਵਧਣ ਨਾਲ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਦਾਲਾਂ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ।
5️⃣ ਸ਼ਿਪਿੰਗ ਅਤੇ ਇੰਸ਼ੋਰੈਂਸ
ਮੱਧ-ਪੂਰਬ ਰੂਟ ‘ਤੇ ਖ਼ਤਰੇ ਵਧਣ ਨਾਲ ਬੀਮਾ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਅਤੇ ਫ੍ਰੇਟ ਚਾਰਜ ਵਧੇ।
ਅੱਗੇ ਕੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਜੇ ਤਣਾਅ ਲੰਮਾ ਚੱਲਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਮਹਿੰਗਾਈ ‘ਚ ਹੋਰ ਵਾਧਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਹਾਲਾਤ ਕਾਬੂ ‘ਚ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਬਾਜ਼ਾਰ ਸਥਿਰ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਸਟਾਕ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਅਤੇ ਡਿਊਟੀ ਕਟੌਤੀ ਵਰਗੇ ਕਦਮ ਕੀਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਚਾਹੋ ਤਾਂ ਮੈਂ ਤਾਜ਼ਾ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀ ਕੀਮਤ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ‘ਚ ਮੌਜੂਦਾ ਪੈਟਰੋਲ-ਡੀਜ਼ਲ ਰੇਟ ਵੀ ਚੈੱਕ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ।
